Μετὰ τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὴν ἐκ τῆς Παρ θένου γέννησιν, ὡς 150 χρόνους, ἦτο τις βασιλεὺς εἰς τὴν μεγαλόπολιν παλαιὰν Ρώμην, Ἀντωνῖνος λεγόμενος, τὸ ἐπίκλην εὐσεβής. Παλαιὰν δὲ Ρώμην ὀνομάζουσι τὴν πόλιν τῶν Λατίνων, διότι καὶ ἄλλη Ρώμη Νέα εἰς τὰ μέρη τῆς Θράκης, τὴν ὁποίαν καλοῦμεν Κων/πολιν. Ἦτο δὲ ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος εἰς τὴν ἀρχὴν Ἕλλην κατὰ τὴν θρησκείαν, καὶ ἐπροσκύνει τοῖς εἰδώλοις τοῖς ἀψύχοις ὡς θεοῖς. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐμαρτύρησεν αὓτη ἡ Ἁγία. Πλὴν ἀκούσατε ἀνέκαθεν τὴν ὑπόθεσιν πῶς ἦτο ἡ γέννησις καὶ ἡ ἀνατροφὴ αὐτῆς. Πρὸ τῆς βασιλείας τούτου τοῦ Ἀντωνίνου, ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ βασιλέως Ἀνδριανοῦ, ἦτο τις Χριστιανὸς εὐσεβὴς καὶ ὀρθόδοξος, καὶ πλούσιος κατὰ πολλά, Ἀγάθων λεγόμενος, ἔχων γυναῖκα καὶ αὐτὴν χριστιανήν, Πολιτείαν καλουμένην εὑρίσκετο δὲ εἰς μίαν χώραν, οὖσαν τῆς μεγα λουπόλεως Ρώμης, πλὴν ἐν ὅλαις ταῖς καλοσύναις καὶ ἐλεημοσύναις, τὰς ὁποίας εἶχεν ὁ Ἀγάθων ἐκεῖνος, καὶ παιδίον δὲν εἶχεν οὔτε ἄρρεν, οὔτα θῆλυ, καὶ διὰ τοῦτο ἦτο ἀείποτε λυπημένος καὶ ἠξεύρουσιν ὅσοι ἔχουσιν τὸ τοιοῦτον. Διὰ τοῦτο λοιπὸν ἐπαρακαλοῦσαν καὶ οἱ δύο των τὸν Θεὸν νὰ τοὺς δώςῃ τέκνον, οὐχὶ μόνον διὰ τὴν κληρονομίαν τοῦ πολλοῦ πλούτου, τὸν ὁποῖον εἶχον, ἀλλὰ μᾶλλον διὰ διαδοχὴν τοῦ γένους αὐτῶν. Ἀλλ' ὅμως ὁ Θεὸς ὅστις ποιεῖ τὸ θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτόν, καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούει, ὡς λέγει καὶ ὁ προφήτης Δαβίδ, αὐτὸς ἐπήκουσε καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν. Καὶ μετ' ὀλίγας ἡμέρας συλλαβοῦσα ἡ Πολιτεία, ἐγέννησε τὴν Ἁγίαν ταύτην ἐν τῆ ἕκτῃ ἡμέρᾳ τῆς ἑβδομάδος, διὰ τοῦτο, καὶ ὅταν ἐβάπτισαν αὐτήν, ἔθεσαν το ὄνομά της Παρασκευήν. Ἐκ πρώτης λοιπὸν ἡλικίας ἔδειχνε παρευθύς ὁποία τις θέλει γένει καὶ εἰς τὰ ὕστέρα, διότι δὲν ἔπαιζεν ἀτάκτως, ὡσὰν τὴν σήμερον ἡμέραν τὰ μωρὰ κοράσια οὐδὲ εἰς ἀπρεπῆ παιγνίδια ἠσχολεῖτο, οὐδὲ ἀκούετο ἀργολογία, ἢ μωρολογία ἐκ τοῦ στόματος αὐτῆς, ἀλλὰ ἐπαιδεύετο ὑπὸ τῆς μητρὸς αὐτῆς Πολιτείας, εἰς πᾶν ἔργον θεάρεστον. Καθὼς πρέπει νὰ παιδεύωσιν αἱ μητέραις τὰς θυγατέρας· εἰς τὴν ἄλλην λοιπὸν ἀνατροφὴν καὶ παίδευσιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ Ἁγία ἔμαθε καὶ τὰ ἱερὰ γράμματα, διὰ τοῦτο δὲν ἔλειπεν ἀείποτε ἀπὸ τὴν Ἐκκλησίαν, οὐδὲ τὴν εἶδε ποτὲ ἄνθρωπος, νὰ μὴ κρατῃ βιβλίον εἰς τὰς χεῖράς της, παρεκτὸς μόνον ὅταν ἔτρωγε ψωμί, ἥ ἔκαμνεν ἀναγκαίαν χρείαν τοῦ σώματος. Ἠγάπα δὲ κατὰ πολλὰ τὴν παρθενίαν, κατὰ μίμησιν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, καὶ διὰ τοῦτο οὐ μόνον τοὺς ὀφθαλ μούς, οἱ ὁποιοι εἶναι δρόμος τοῦ ἔρωτος ἐφύλαττεν ἀπὸ θεωρίαν ἀνδρῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ στόμα ἀπὸ αἰσχρολογίαν, καὶ τὴν ἀκοήν νὰ μὴ ἀκούῃ ἀπρεπη λόγια.
Ὅταν δὲ ἐγένετο ἡ Ἁγία εἴκοσιν χρόνων, ἀπέθανον οἱ γονεῖς αὐτῆς, καὶ ἀπέμεινεν ὁ πολὺς βίος ἐκεῖνος εἰς τὰς χεῖράς της καὶ παρευθύς ἔδειξε τὴν ἀγαθήν της προαίρεσιν, διότι δὲν ἐχρειάσθη τὸν ,βίον εἰς κακὰ θελήματα τοῦ κορμίου, οὐδὲ εἰς ἀναπαύσεις τοῦ σώματος οὐδὲ εἰς φαγοπότια καὶ στολίδια, ἀλλὰ ἀκούουσα τὸν Χριστὸν πῶς ὁρίζει εἰς τὸ ιβ' Κεφ. τοῦ κατὰ Λουκᾶν ἁγίου Εὐαγγελίου, Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύνην ποιήσατε ἑαυτοῖς βαλάντια, μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς- ἐμοίρασεν αὐτὸν ὅλον τοῖς δεομένοις καὶ πτωχοῖς ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Ἔπειτα ἐπῆγεν εἰς ἕνα Παρθενῶνα ὅπου ἦσαν καὶ ἄλλαι παρθένοι τὴν σωφροσύνην ἐξασκοῦσαι καὶ ἐκεῖ ἔκαμε καιρὸν ἱκανόν, ἐν πάση ὑποταγῆ καὶ ταπεινώσει. Δουλεύουσα τῶ Θεῶ καὶ τῆ Προεστώσῃ τῆς ἀδελφότητος. Ἀλλ' ἐπειδὴ ἠγάπα νὰ μαρτυρήση ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, διὰ τοῦτο λαβοῦσα τὴν εὐχὴν τῆς Προεστώσης καὶ τῶν ἄλλων παρθένων, ὡς ἀγαθὸν συνοδοιπόρον, ἐξῆλθε τοῦ Παρθενῶνος κηρύττουσα κατὰ πᾶσαν πόλιν καὶ χώραν, τὸ ὄνομα τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καὶ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅθεν καὶ πολλοὶ τῶν Ἑλλήνων καὶ Ἰουδαίων, ἀκούοντες τοὺς λόγους αὐτῆς ὑπέστρεφον εἰς θεογνωσίαν οἱ δὲ Ἰουδαῖοι εὑρεθέντες εἰς μίαν πόλιν ὅπου ἐκήρυττεν ἡ Ἁγία, ὡς φθονερὸν γένος ὅπως εἶνε ἀείποτε καὶ ἐχθρότατον τῶν χριστιανῶν, βλέποντες τοὺς Χριστιανοὺς πληθυνομένους, καὶ τὴν θρησκείαν αὐτῶν ἀτιμαζομένην καὶ ὑβριζομένην, προσελθόντες τῶ βασιλεῖ Ἀντωνίνῳ διέβαλον τὴν Ἁγίαν, λέγοντες Βασιλεῦ πολυχρονεμένε, οἱ μὲν ἄλλοι πάντες ἄνθρωποι πείθονται τῶ προστάγματι τῆς βασιλείας σου, γυνή δέ τις ὀνόματι Παρασκευή, κηρύττει τόν Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τῆς Μαρίας, τὸν ὁποῖον ἐσταύρωσαν οἱ πατέρες ἡμῶν ὡς πλάνον καὶ ἀντίθεον, καὶ λέγει ὅτι αὐτός εἶνε ὁ Θεός μόνος ἀληθινός, οἱ δὲ ὑπὸ τῆς Βασιλείας σου προσκυνούμενοι θεοὶ εἶνε ξύλα κωφὰ καὶ ἀναίσθητα.
Ἀκούσας ὁ βασιλεὺς Ἀντωνῖνος ὅλος ἐπλήσθη θυμοῦ καὶ παρευθὺς ἀποστείλας στρατιώτας ἔφερε τὴν Ἁγίαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ καὶ ὡς εἶδε τὴν ὡραιότητα αὐτῆς ὅλος ἐξεπλάγη, καὶ ἤρξατο μὲ κολακείας λέγων πρός αὐτήν, ὤ Παρασκευή, ἐγώ μὰ τὴν δύναμιν τῶν μεγάλων θεῶν, καὶ τὴν νεότητά σου λυποῦμαι καὶ τὴν εὐμορφιάν σου θαυμάζων καὶ τὴν γνῶσίν σου ἐπαινῶ, καὶ διὰ τοῦτο συμβουλεύω σε νὰ θυσιάσῃς τοῖς θεοῖς οἱ ὁποῖοι σοῦ ἔδωκαν τὴν εὐμορφίαν ταύτην. Διότι εἰ μὲν ποιήσῃς καθὼς σοῦ λέγω. θέλω σοὶ δώσῃ πολλὰς δωρεάς· εἰ δὲ θέλεις νὰ στήσῃς τὸ θέλημά σου. καὶ νὰ φανῃς ἐναντία τῶν ἡμετέρων προσταγμάτων, ἤξευρε, ὅτι θέλω σὲ τιμωρήσει, μὲ βάσανα τὰ ὁποῖα καὶ μόνον ἐξ ἀκοῆς καὶ θεωρίας καταπλήττουσι τὸν ἄνθρωπον νὰ μὴ τὰ πάθῃ. Καὶ ὁ βασιλεὺς τοιαῦτα καὶ ἄλλα περισσότερα ἔλεγε, καλοπιάνων τὴν Ἀγίαν ἀλλὰ αὐτὴ σημειωσαμένη ἑαυτὴν τὸ σημεῖον τοῦ τιμίου σταυροῦ ἀπεκρίθη πρὸς αὐτόν. Μὴ νομίσῃς, ὦ Βασιλεῦ, ὅτι μὲ τοιαύτας κολακείας ἢ μὲ τοὺς τοιούτους φοβερισμούς, θέλω ἀρνηθῆ ἐγώ τὸν γλυκύτατόν μου Ἰησοῦν Χριστὸν διότι δέν εἶνε καμμία βάσανος, οὔτε τιμωρία, οὔτε παίδευσις ἥτις νὰ μὲ χωρίσῃ ἀπὸ τὴν ἄγάπην του. Ὡς δὲ ἤκουσε ταῦτα ὁ βασιλεύς, ὥρισε τοὺς στρατιώτας μετά μεγάλου θυμοῦ νὰ καύσωσι περισσῶς μίαν περικεφαλαίαν σιδηρᾶν, ἕως οὔ κοκινίσῃ καὶ τότε νὰ τὴν βάλωσι εἰς τὴν κεφαλήν τῆς Ἀγίας· ἀλλὰ ὁ Θεός ὅστις ἐφύλαξέ ποτε τοὺς τρεῖς παῖδας ἐν τῆ καμίνῳ καὶ δὲν ἐχωνεύθησαν ὑπὸ τοῦ πυρός αυτὸς καὶ τότε ἐθαυματούργησε εἰς τὴν Ἀγίαν διότι ἤθελες εἰπεῖ ὅτι ψυχρὰν δρόσον ἔχουσα εἰς τὴν κεφαλήν της, τοιουτοτρόπως τὸ ἐλογίσθη ἡ Ἀγία. Πολλοὶ τῶν περιεστώτων Ἐλλήνων, ἱδόντες τοῦτο τὸ παράδοξον θαῦμα. αὐτῆ τῆ ὥρα ἐπίστευσαν εἰς τὸν Χριστόν τοὺς ὁποίους ὀ βασιλεὺς ὥρισε νὰ τοὺς θανατώσωσι μὲ διαφόρους θανάτους ἄλλους μὲν νὰ ἀποκεφαλίσουν, ἄλλους δὲ νὰ κατακαύσουν, ἄλλους νὰ πνίξουν καὶ ἄλλους νὰ ἐκδάρουν. Καὶ τούτους μὲν τοιουτοτρόπως τοὺς ἐτιμώρησε, τὴν δὲ Ἀγίαν ὥρισε νὰ τὴν βάλωσιν εἰς τὴν φυλακήν, ἕως νὰ συλλογισθῆ μὲ τίνα τρόπον νὰ τὴν θανατώσῃ. Βληθεῖσα δὲ ἡ Ἁγία εἰς τὸ δεσμωτήριον, ἐδέετο τοῦ Κυρίου λέγουσα φύλαξόν με Κύριε, εἰς τὴν ἀληθινὴν πίστιν σου, λύτρωσέ με ἐκ τῶν σκανδάλων τοῦ ἐχθροῦ, ὅτι πρὸς σὲ ἦρα τὴν ψυχήν μου. Κατὰ τὸ μεσονύκτιον ἐφάνη αὐτῆ ἄγγελος Κυρίου ἔχων εἰς τὰς χεῖρας σταυρὸν φωτεινόν, καὶ κάλαμον, καὶ σπόγγον, καὶ στέφανον, καὶ λέγει αὐτῆ. Χαίροις, Παρασκευή, ἀθληφόρε τοῦ κυρίου. Μὴ φοβοῦ τὰς βασάνους τῶν τυράννων, διότι ὁ Κύριος ἡμῶν, ὁ ὁποῖος κατεδέξατο διὰ τὴν σωτηρίαν τῶν ἀνθρώπων σταυρωθῆναι καὶ φορέσας τὸν ἀκάνθινον στέφανον αὐτὸς θέλει εἶσθαι βοηθός σου. νὰ σὲ λυτρώση ἀπὸ πάντα πειρασμὸν ἐπερχόμενόν σοι. Καὶ ὁ μὲν ἄγγελος ταῦτα εἰπὼν πρὸς τὴν Ἁγίαν, καὶ λύσας αὐτὴν ἐκ τῶν δεσμῶν, ἀπῆλθεν εἰς τοὺς οὐρανούς ἡ δὲ Ἀγία ἀκούσασα τοὺς λόγους τοῦ ἀγγέλου διετέλεσε προσευχομένη ἕως οὗ ἡμέρα ἐγένετο.
Τὸ δὲ ταχὺ ὥρισεν ὁ βασιλεὺς νὰ φέρουν τὴν Ἁγίαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ· ἀπελθόντες δὲ οἱ στρατιῶται νὰ φέρωσι τὴν Ἀγίαν ὡς εἶδον αὐτὴν λελυμένην τῶν δεσμῶν ἐξεπλάγησαν ὅτε δὲ παρέστησαν αὐτὴν ἐν τῶ Κριτηρίῳ, ἀτενίσας ὁ βασιλεύς, καὶ ἰδὼν αὐτὴν εἶπεν. Ἆρά γε, ὦ Παρασκευή, ἐσωφρονίσθης ἀπὸ τὴν χθεσινὴν παίδευσιν, ἢ ἀκόμη στέκεσαι εἰς τὴν προτέραν σου μωρίαν; ἡ Ἁγία ἀπεκρίνατο· Τὶ νομίζεις ἀσεβέστατε βασιλεῦ μὲ τοιαύτας τιμωρίας νὰ παρασαλεύσης τὸν στερεὸν πύργον τῆς ψυχῆς μου, εὐκολώτερον εἶνε νὰ μαλάξῃς σίδηρον, παρὰ νὰ μεταστρέψῃς τὸν ἀγαθόν μου λογισμόν εἰ δὲ καὶ θέλεις δοκίμασέ με νὰ ἱδῃς τὴν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ μου. Ὡς δὲ ἤκουσεν ὁ βασιλεύς ὅλως ἠλλοιώθη ἐκ τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ, καὶ παρευθὺς προστάττει τοὺς στρατιώτας νὰ κρεμάσωσι τὴν Ἁγίαν ἐκ τῶν τριχῶν τῆς κεφαλῆς, εἰς ἕνα ὄρθιον ξύλον, ἔπειτα νὰ πάρωσι λαμπάδας, ἀναμμένας, καὶ μὲ ἐκείνας νὰ καίωσι τὰς μασχάλας της, καί ἄλλα μέρη τοῦ σώματος. Καὶ ὅμως ἡ Ἀγία πάσχουσα τοιαύτην βάσανον, μὲ πᾶσαν ἀνδρείαν ὑπέμενε· καὶ τοὺς ψευδώνυμους θεούς τοῦ βασιλέως ἐμυκτήριζεν. Ὡς δὲ εἶδεν ὁ βασιλεύς, ὅτι εἰς οὐδὲν λογίζεται ἠ Ἀγία ταύτην τὴν βάσανον, ὥρισε πάλιν νὰ βάλωσι εἰς ἕνα χάλκωμα μέγα, ἔλαιον καὶ πίσσαν, καὶ νὰ βράσωσιν δυνατὰ ἔπειτα νὰ τὴν ρίψωσιν μέσα, τούτου δὲ γενομένου, ἵστατο ἡ Ἀγία ἐν μέσω τοῦ χαλκώματος δροσιζομένη καὶ: χαίρουσα ὥσπερ νὰ ἤθελεν εἶσθαι εἰς εὔμορφον περιβόλιον. Βλέπων δὲ τοῦτο ὁ βασιλεύς καὶ θαυμάζων εἰς τὴν πολλὴν θαυματουργίαν ἐκείνην προσεγγίσας τῳ χαλκώματι είπε πρὸς τὴν Ἀγίαν, ράντισόν με ἀπὸ τὸ ἐλαιον αὐτό ῳ Παρασκευή, τὸ ὁποιον εἶνε εἰς τὸ χάλκωμα νὰ ἰδῶ, ἆρα γε ἀληθῶς καίει ἡ πίσσα καὶ τὸ ἐλαιον, ἡ φαντασία εἶνε τοῦτο τὸ ὁποῖον βλέπω εἰς ἐσένα, καὶ δὲν κατακαίεσαι; Τότε ἡ Ἀγία γεμήσασα τὰς δύο τῆς χεῖρας ἐκ τοῦ ἐλαίου ἐκείνου καὶ τὴς πίσσης, ἔρριψεν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ βασιλέως καὶ παρευθὺς ἐτυφλώθησαν αἱ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, καὶ ἔκραξε φωνῆ μεγάλῃ ὁ βασιλεύς λέγων. Λυπήσου με δούλη τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, καὶ δός μου τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου, καὶ πιστεύω εἰς τὸν Θεόν, τὸν ὁποῖον κηρύττεις. Ἐξελθοῦσα λοιπὸν ἡ Ἀγία ἐκ τοῦ χαλκώματος, ἰάτρευσε τὸν βασιλέα καὶ σωματικῶς καὶ ψυχικῶς, βαπτίσασα αὐτόν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός καὶ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἀγίου Πνεύματος τῆς μιᾶς Θεότητος. Καὶ ὁ μὲν Ἀντωνῖνος μὲ τοιοῦτον τρόπον πιστεύσας τῶ Χριστῶ ἀπεβάλετο τὴν μιαράν θρησκείαν τῶν Ἑλλήνων, ἡ δὲ Ἁγία ἐξελθοῦσα τῆς Ρώμης, ἀπῆλθεν εἰς ἐτέρας πόλεις καὶ χώρας κηρύττουσα τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εἰσελθοῦσα εἰς ἐτέραν πόλιν, εἰς τὴν ὀποίαν ἐβασίλευεν ἄλλος βασιλεύς Ἀσκληπιός λεγόμενος ἐκήρυττε καὶ ἐκεῖ παρρησίᾳ τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Τοῦτο μαθὼν ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος, παρέστησεν αὐτὴν τῶ Κριτηρίῳ αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτῆ, πόθεν εἶσαι, ὦ γύναι, καὶ τὶς εἶναι αὐτὸς ὁ Θεὸς ὁ νέος τὸν ὁποῖον κηρύττεις; ἡ δὲ Ἀγία ἐπικαλεσαμένη τὸ ὄνομα τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, καὶ σφραγίσασα ἑαυτὴν τῶ τύπῳ τοῦ τιμίου σταυροῦ, ἀπεκρίθη τὸ μέν πόθεν εἶμαι, ὧ βασιλεῦ, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ μὰθῃς, μηδέ ὠφέλιμον, ὁ Θεός τὸν ὀποῖον κηρύττω, δὲν εἶναι νέος, ὡς λέγεις, ἀλλὰ εἶναι Θεός ἀναρχος καὶ προαιώνιος, ὅς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, ὁ ὁποιος διὰ τὴν σωτηρίαν τῶν ἀνθρώπων ἦλθεν ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐσαρκώθη καὶ ἐσταυρώθη κατὰ τὸ ἀνθρώπινον καὶ ἀνελήφθη καὶ πάλιν μέλλει ἔρχεσθαι, ἴνα κρίνῃ τὸν κόσμον ἅπαντα, καὶ ἀποδώσῃ ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ, αὐτὸν κηρύττω, αὐτὸν ὀμολογῶ Θεὸν ἀληθινόν, οἱ ἰδικοί σου Θεοὶ οἱ ψευδώνυμοι, οἵτινες τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν, ἀπωλέσθησαν καθώς λέγει καὶ ὁ προφήτης Ἰερεμίας. Ταῦτα ἀκούσας ὁ βασιλεὺς Ἀσκληπιὸς καὶ ταραχθεὶς ἐπὶ τοῖς λόγοις τῆς Ἀγίας, ἔπεμψεν αὐτὴν πρός τινα δράκοντα ἐμφωλεύοντα ἔξω τῆς πόλεως ἐκείνης, εἰς τὸν ὁποῖον ἔρριπτον τοὺς καταδίκους- ὁ δὲ δράκων, τὸν ὁποῖον ἀκούομεν εἰς τὴν Γραφὴν εἶνε μὲν ὄφις εἰς τὴν ἀρχήν, τρεφόμενος δὲ καὶ παλαιούμενος γίνεται μέγας καὶ φοβερὸς καὶ ὀνομάζεται δράκων. Ὅταν δὲ ἡ Ἁγία ἐπλησίασεν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ὅπου ἐκατοίκει τὸ θηρίον, ὡς εἶδε αὐτὴν ὁ δράκων, μεγάλως ἐβρυχήθη, καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ εὔβγαλε καπνὸν φοβερὸν πολύν, ὡς νὰ ἤθελε τὴν καταπίῃ. Ἡ δὲ Ἁγία σταθεῖσα πλησίον τοῦ δράκοντος, εἶπε θηρίον πονηρότοτον ἔφθασεν εἰς ἐπὶ σὲ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἰδοὺ ἤγγισεν ὁ ἀφανισμός σου, διότι πολλούς ἀναιτίως κατέφαγες. Ταῦτα εἰποῦσα καὶ τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ ποιήσασα εἰς ἑαυτήν, ἐνεφύσησε τῶ δράκοντι καὶ παρευθὺς ὁ φοβερὸς δράκων ἐκεῖνος μεγάλως συρίξας καὶ ἑαυτὸν περιστρέψας διερράγη εἰς δύο. Τοῦτο τὸ παράδοξον θαῦμα ἰδὼν ὁ Βασιλεὺς Ἀσκληπιὸς καὶ οἱ σὺν αὐτῶ πάντες ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν καὶ ἐβαπτίσθησαν ὑπὸ τῆς Ἁγίας εἰς τὸ ὄνομα τῆς ζωοποιοῦ Τριάδος. Καὶ οὗτοι μὲν μὲ τοιοῦτον τρόπον πιστεύσαντες καὶ Βαπτισθέντες, ἔχαιρον δοξάζοντες τὸν Χριστόν, ἡ δὲ Ἁγία ἐξελθοῦσα ἐκείνης τῆς πόλεως ἀπῆλθε πάλιν εἰς ἑτέρας πόλεις καὶ χώρας κηρύττουσα τὸν Χριστόν. Εἰσελθοῦσα δὲ εἰς ἄλλην πόλιν, ἐν ἧ ἐβασίλευε ἄλλος βασιλεὺς Ταράσιος καλούμενος ἐκήρυττε καὶ ἐκεῖ τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Μαθὼν ὁ βασιλεὺς τὰ περὶ αὐτῆς, παρέστησεν αὐτῆ τῶ , Κριτηρίῳ αὐτοῦ καὶ εἶπε. Ποῖος πονηρὸς δαίμων σὲ ἔφερεν ὧδε γύναι νὰ ὑβρίζῃς μὲν τοὺς μεγάλους καὶ αἰωνίους Θεοὺς νὰ κηρύττῃς δὲ ἄγνωστόν τινα Θεόν, χθεσινὸν καὶ προχθεσινόν, γεννηθέντα πρὸ χρόνων ἑκατὸν πεντήκοντα ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ βασιλέως Αὐγούστου, τὸν ὁποῖον ἐσταύρωσαν οἱ Ἰουδαῖοι, ὡς κακοῦργον καὶ πλάνον καὶ ἀντίθεον; Ἡ δὲ Ἁγία ἀπεκρίθη. Οὐχὶ πονηρὸς δαίμων μὲ ἔστειλεν ὧδε ὧ βασιλεῦ, νὰ κηρύττω τὴν ἀλήθειαν ἀλλ' ὁ Χριστός ὁ ἀληθὴς Θεός, ὁ ὁποῖος εἶπε τοῖς θείοις καὶ ἱεροῖς αὐτοῦ μαθηταῖς. Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τά ἔθνη ἐκεῖνος μὲ ἔστειλε νὰ τὸν κηρύττω, ἄναρχον μὲν κατὰ τὴν θεότητα, χρονικὸν δὲ κατὰ τὴν σάρκα τὸν αὐτὸν ἀπαθῆ καὶ παθητόν, ἀόρατον καὶ ὁρατόν, ἄκτιστον καὶ κτιστόν. Τὸ μὲν διὰ τὴν φύσιν τῆς θεότητος, τὸ δὲ διὰ τὴν ἀνθρωπότητα. Τοῦτον ἐγὼ κηρύττω, ὡς Θεὸν προαιώνιον, τοῦτον μόνον ὁμολογώ εἶναι Θεὸν ἀληθῆ, καὶ ἄνθρωπον τέλειον, τὰ δὲ εἴδωλα τὰ κωφὰ καὶ ἀναίσθητα, ἅπερ προσκυνεῖτε ἐσεῖς οἱ ἄφρονες Ἕλληνες, ἐγὼ μυκτηρίζω καὶ καταπατῶ, ὡς οὐδὲν ἄλλο ὄντα ἢ μόνον ξύλα ἄψυχα, καὶ λίθοι ἀναίσθητοι. Ταῦτα ἀκούσας ὁ βασιλεύς, μεγάλως ἐθυμώθη καὶ παρευθὺς ὥρισε τοὺς στρατιώτας νὰ βάλωσιν εἰς ἕνα χάλκωμα μέγα, ἔλαιον καὶ πίσσαν καὶ μόλυβδον, καὶ νὰ τὰ βράσωσιν περισσῶς, ἔπειτα νὰ ρίψουν μέσα τὴν Ἁγίαν. Τί γοῦν ἐθαυματούργησεν ὁ Θεός, δι' ὅν ἔπασχε ταῦτα ἡ Ἁγία; Καθὼς ἔστειλέ ποτε τὸν ἑαυτοῦ ἄγγελον καὶ ἐδρόσισε τὴν Βαβυλωνίαν κάμινον, οὕτως ἀπέστειλε καὶ τῆ ὥρᾳ ἐκείνη ἄγγελον φωτοειδῆ, ὁ ὁποῖος κατελθών, τὴν μὲν φλόγα κατέσβεσε, τὰ δὲ ἐκκαιόμενα ἐκεῖνα τρία εἴδη ἐποίησε ψυχρότερα ὕδατος. Τοῦτο τὸ θαῦμα πολλούς τῶν Ἑλλήνων ἐπέστρεψεν εἰς θεογνωσίαν ἅλλ' ὁ ἀσυνείδητος βασιλεύς Ταράσιος, ἔχων πεπωρωμένην καρδίαν πάλιν εἶπε τοῖς στρατιώταις· πιάσατε τὴν μιαρὰν ταύτην καὶ ὑβρίστριαν τῶν θεῶν, καὶ τανύσατέ την κατὰ γῆς εἰς τέσσαρα, ἔπειτα έπάρετε νεύρα ωμά βοϊδίων, καὶ δέρνετέ την ἀσυμπά θητα ἕως οὖ νὰ θυσιάσῃ τοῖς μεγάλοις θεοῖς, ἢ νὰ ἀποθάνῃ ἐν ταῖς βασάνοις.
Δὲν ἐπρόφθασεν ὁ βασιλεὺς νὰ τελειώση τὸν λόγον, καὶ παρευθὺς ἐγένετο τὸ πρόσταγμα. Τί γοῦν ἡ Ἁγία; Ἐκεῖ ἔδειξε τὴν ὑπομονήν της, ἐκεῖ ἔδειξε τὴν καρτερίαν της, διότι ἤθελες εἰπῆ ὅτι ἄλλος ἐπαιδεύετο, τοιουτοτρόπως ἐφαίνετο ἡ Ἁγία ὅλη χαίρουσα, ὅλη εὐφραινομένη δύο καὶ τρεῖς φορὰς ἠλλάχθησαν οἱ στρατιῶται καὶ ὅμως ἡ Ἁγία ἡ αὐτὴ ἦτον ἤθελες εἰπεῖ ὅτι εἰς εὔμορφον περιβόλιον εὑρίσκετο, τοσοῦτον ἔλαμπε τὸ πρόσωπον αὐτῆς. Ὡς δὲ εἶδε τὴν τοσαύτην ὑπομονὴν τῆς Ἁγίας ὁ μιαρὸς βασιλεὺς ἐντραπεὶς ἀπὸ τοὺς περιεστῶτας ὅτι δέν ἠδυνήθη νὰ νικήσῃ μίαν γυναῖκα ὡσὰν ἐκείνην, ὥρισε νὰ τὴν βάλωσιν εἰς τὴν φυλακήν, καὶ ἐκεῖ νὰ τήν καρφώσωσι τανιστὰ εἰς τὴν γῆν ἐκ τεσσάρων, ἔπειτα νὰ βάλωσι μίαν μεγάλην πέτραν εἰς τὰ στήθη της, καὶ οὕτω νὰ κοίτηται τιμωρουμένη ἕως οὗ νὰ συλλογισθῆ μὲ τί θάνατον νὰ τὴν τελειώσῃ. Ἐν δὲ τῆ νυκτὶ ἐκείνῃ φαίνεται πρὸς αὐτὴν ὁ Χριστὸς μετὰ πλήθους ἀγγέλων καὶ ἀρχαγγέλων δορυφορούμενος καὶ λέγει αὐτῆ· Χαίροις, Παρασκευἠ καλλιπάρθενε μὴ δειλιάσῃς τὰς βασάνους· ἡ γὰρ χάρις μου θέλει εἶσθαι μετὰ σοῦ, νὰ λυτρώνῃ ἀπὸ πάντα πειρασμόν, ἀκόμη ὀλίγον ὑπόμεινον καὶ θέλεις ἔλθει νὰ συμβασιλεύσῃς μετ' ἐμοῦ αἰωνίως. Ταῦτα εἰπὼν ὁ Χριστὸς καὶ ἰασάμενος τὰς πληγὰς αὐτῆς ἅμα δὲ καὶ λύσας αὐτὴν ἐκ τῶν δεσμῶν ἀνελήφθη εἰς τοὺς οὐρανούς. Ἐπὶ τὴν αὕριον δὲ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς στρατιώτας ἔφερε τὴν Ἁγίαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ. Καὶ ὡς εἶδεν αὐτὴν ὅλην ὑγιῆ, μηδὲν σημεῖον ἔχουσα τῶν χθεσινῶν πληγῶν, ἐθαύμασε καὶ λέγει αὐτῆ· Βλέπεις, ὧ γύναι, πῶς σὲ ἀγαπώσιν οἱ φιλάνθρωποι καὶ μεγάλοι θεοί; διότι διὰ νὰ λυπηθώσι τὴν ὠραιότητά σου, ἰάτρευσαν τὰς πληγάς σου, διὰ νὰ μὴ ἔχης τινὰ ἀσχημίαν ἐπάνω σου μὴ λοιπὸν γενῆς καὶ ἐσύ ἀχάριστος πρὸς αὐτούς, ἀλλὰ ἐλθὲ μετ’ ἐμοῦ εἰς τὸ ναόν αὐτῶν ἵνα προσκύνησῃς αὐτοὺς καὶ λάβῃς μεγάλας δωρεὰς παρά τῆς βασιλείας μου. Ἀπεκρίθη ἡ Ἁγία. Οὐχὶ οἱ θεοί σου βασιλεῦ, μοῦ ἔδωσαν τὴν ὑγείαν ἀλλὰ ὁ Χριστός μου ὁ ἀληθὴς Θεός, ὧ καὶ πιστεύω καὶ λατρεύω, πλὴν ἐπειδὴ λέγεις νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῶν θεῶν σου, ἂς ὑπάγωμεν νά ἷδωμεν ποίους λέγεις νὰ προσκυνήσω. Ἢκουσε ταῦτα ὁ βασιλεὺς καὶ ἐχάρη, θαρρῶν ὅτι ἐμετανόησεν ἡ Ἁγία· καὶ παρευθὺς ὥρισε τοὺς ἄρχοντάς του καὶ ὅλον τὸν λαὸν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸν ναόν οἱ δὲ πεπλανημένοι Ἕλληνες ἀπὸ τὴν χαράν των ἐπολυχρονοῦσαν τὸν βασιλέα. Ὅταν δὲ εἰσέβησαν ὅλοι των εἰς τὸν βωμὸν καὶ ἐκαρτεροῦσαν νὰ ἰδοῦν, τί θέλει κάμῃ ἡ Ἁγία, αὐτή ἐσήκωσεν τὸ χέρι της τὸ δεξιὸν πρὸς τὸ εἴδωλον τοῦ Ἀπόλλωνος, καὶ λέγει, θέλεις ἐσὺ εἴδωλον ἄψυχον νὰ πάρῃς ὡς Θεὸς ἀπὸ ἐμένα θυσίαν, καὶ μὲ τὸν λὸγον ἔκαμεν καὶ τὸν σταυρόν της· τὸ δὲ δαιμόνιον τὸ ὁποῖον κατώκει εἰς τὸ εἴδωλον μετὰ μεγάλης φωνῆς εἶπε. Δὲν εἶμαι ἐγὼ θεός ἀλλὰ μηδὲ ἄλλος τις ἀπὸ ἡμᾶς, μόνον αὐτὸν τὸν ὁποῖον κηρύττεις ἐσύ, εἶνε Θεὸς ἀληθινός, ἡμεῖς δὲ εἴμεθα ἄγγελοι καὶ διὰ τὴν ὑπερηφάνειάν μας ἐγίναμεν διάβολοι καὶ ἀπὸ τότε γελῶμεν τοὺς ανθρώπους ἀπὸ τὸν φθόνον μας καὶ μας προσκυνοῦσιν ὡς θεούς. Ἡ δὲ Ἁγία ἀπεκρίθη. Τὸ λοιπὸν διατί στέκεσθαι αὐτοῦ τώρα. ὅπου εἶμαι καὶ ἐγὼ ἡ δούλη τοῦ ἀληθινού Θεοῦ: καὶ πάραυτα μὲ τὴν φωνήν τῆς Ἁγίας βοὴ καὶ σύγχυσις καὶ κλαύματα ἠκούσθησαν ἀπὸ τὰ εἴδωλα τοῦ βωμοῦ καὶ αὐτὰ καταπεσόντα συνετρίβησαν εἰς λεπτά. Τότε οἱ ἱερεῖς τοῦ ναοῦ καὶ ἄλλοι ἀπὸ τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ ἥρπασαν τὴν Ἁγίαν ἀπὸ τὸν βωμόν, καὶ δέρνοντες καὶ σπρώχνοντες ἔβγαλαν την ἔξω, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα ἔκραζον. Φόνευσον τὴν μιαρὰν ταύτην καὶ ὑβρίστριαν τῶν θεῶν φόνευσέ την πρὶν χαλάσῃ τόν ναόν καὶ ἐσένα βασιλεῦ. Ταῦτα ὡς ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς καὶ βλέπων, ὅτι δὲν δύναται παντελῶς οὔτε μὲ κολακείας, οὔτε μὲ φοβερισμούς, οὔτε μὲ ἄλλον τινὰ τρόπον νὰ τὴν ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν γνώμην του. ἀπεφάσισε κατ' αὐτῆς τοιαύτην ἀπόφασιν. «Παρασκευὴν τὴν ὑβρίστριαν τῶν θεῶν, ἤτις κατεφρόνησε μὲν τὴν ἡμετέραν ἐξουσίαν, κηρύττει δὲ τὸν πλάνον Χριστὸν ὡς Θεὸν ἀληθινόν, προστάσσω νὰ ὑπάγητε νὰ κόψετε τὴν μιαράν της κεφαλήν». Καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς ταῦτα ὥρισεν, οἱ δὲ στρατιῶται παραλαβόντες τὴν Ἁγίαν ἐξήγαγον ἕξω τῆς πόλεως νὰ τὴν ἀποκεφαλίσουν. Ὄτε δὲ ἔφθασαν εἰς τὸν τόπον τῆς καταδίκης, ἐζήτησεν ἡ Ἀγία θέλημα νὰ τὴν ἀφήσουν ὀλίγην ὥραν νὰ κάμῃ τὴν προσευχήν, καὶ τὴν ἄφησαν τότε κλίνασα τὰ γόνατα, καὶ τὰς μὲν χεῖρας ὑψώσασα εἰς τὸν οὐρανὸν τὸν νοῦν δὲ πρὸς τὸν Θεὸν προσευχομένη ἔλεγε.
Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υιὲ καὶ Λόγε τοῦ ἀθανάτου Πατρός, ὁ ὁποῖος διὰ τὴν ἰδικήν μας σωτηρίαν κατέβης ἀπὸ τοὺς οὐρανούς, καὶ ἦλθες ἐπὶ τὴν γῆν εὐχαριστῶ σοι, ὅτι μὲ ἠξίωσας νὰ ὑπομείνω βάσανα καὶ τιμωρίας διὰ τὸ Ἅγιόν σου ὄνομα, δοξολογῶ σε ὅτι κατηξιώθηκα νὰ μιμιθῶ τὸ πάθος σου: ὑμνολογῶ σε ὅτι μὲ ἐδυνάμωσας νὰ μαρτυρήσω διὰ τὴν ἀγάπην σου· ἀξίωσέ με καὶ τῆς βασιλείας σου, καὶ ὡς ἐγὼ ὑπέμεινα εἰς τὰς τιμωρίας διὰ τὴν ἀγάπην σου οὖ καὶ Σὺ Θεέ μου δόξασόν με εἰς τὴν Βασιλείαν σου, καὶ παράλαβε τὴν ψυχήν μου τὴν ταπεινήν, καὶ ἀνάπαυσον αὐτὴν μετὰ τῶν φρονίμων Παρθένων σου· ὅτι διὰ νὰ θαρρῶ εἰς τὴν μεγάλην δόξαν σου, ὑπέμεινα τὰς τιμωρίας καὶ τὰ βάσανα, καὶ ἐλπίζουσα εἰς τὴν πλουσίαν σου ἀνταμοιβήν, θέλω νὰ λάβω τὸν θάνατον διὰ τοῦτο κατάταξόν με ἐν τῶ χορῶ τῶν ἁγίων σου μαρτύρων καὶ μνήσθητι φιλάνθρωπε Κύριε καὶ τῶν ἐπικαλουμένων τὸ ὄνομά σου τὸ Ἅγιον, δι' ἐμοῦ τῆς δούλης σου, ἐν καιρῶ θλίψεως μνήσθητι τῶν ἐπιτελούντων τὴν μνήμην τῆς ἐμῆς τελειώσεως, ἀντάμειψον αὐτοὺς τοῖς πλουσίοις σου χαρίσμασιν, ἐπάκουσον τῆς προσευχῆς αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ δεήσεως. τελείωσον τὰ πρὸς σωτηρίαν αὐτῶν αἰτήματα, ἵνα καὶ ἐν τούτοις δοξασθῆ τὸ ὄνομά σου τὸ Ἅγιον, ὅτι εὐλογητὸς εἶ εἰς τοὺς αἰῶνας. Ταῦτα τῆς Ἁγίας προσευχομένης, φωνὴ ἠκούσθη ἀοράτως ὥσπερ βροντή, λέγουσα: «Ἐπήκουσα τῆς δεήσεώς σου, Παρασκευὴ καὶ θέλει γένει, καθὼς ἐζήτησας». Τότε ἡ Ἁγία μετὰ χαρᾶς μεγάλης κλίνασα τὸν αὑχένα, ἀπετμήθη τὴν κεφαλὴν παρά τινος στρατιώτου, κατὰ τὴν πρόσταξιν τοῦ βασιλέως. Καὶ ἡ μὲν τιμία ὁλοφωτος αὐτῆς; ψυχὴ ἀπῆλθε πρὸς τὰς; αἰωνίους μονάς, εἱς τὴν ἀτελεύτητον χαρὰν εἰς τοὺς χοροὺς τῶν ἀθληφόρων γυναικῶν, καὶ εἰς τὴν βασιλείας τῶν οὐρανῶν τὸ δὲ σεβάσμιον αὐτῆς λείψανον, λαβόντες τινες χριστιανοί, κεκρυμένοι διὰ τὸν φόρον τῶν Ἑλλήνων μύροις καὶ ἀρώμασιν ἀλείψαντες κατέθεντο ἐν ἐπισήμῳ τόπῳ, δοξάζοντες καὶ εὐλογοῦντες τὸν Θεόν. Ὁ δὲ Θεὸς θέλων νὰ θαυμαστώσῃ τὴν Ἁγίαν, ἄπειρα θαύματα ἐποίει ἐν τῶ τάφῳ αὐτῆς, διότι πολλοὶ ἠσθενημένοι προσερχόμενοι, καὶ μόνον χῶμα λαμβάνοντες ἐκ τοῦ τάφου αὐτῆς, ἰατρεύοντο χωλοί ἀνωρθώθησαν, πολλοὶ τυφλοὶ ἀνέβλεψαν, πολλοὶ δαιμονισμένοι ἰατρεύθησαν, πολλαί στεῖραι γυναῖκες ἐτεκνογέννησαν καὶ ἄλλα θαύματα καὶ παράδοξα σημεῖα ἐγένοντο εἱς τοὺς μετὰ πίστεως ἐπικαλουμένους τὴν πρεσβείαν αὐτῆς τὰ ὁποῖα ἐὰν θελήσῃ τις να διηγηθῆ καταλεπτῶς, θέλει ὁμοιάσει ἐκεῖνον ὅστις βούλεται νὰ μετρήσῃ τὰ ἅστρα τοῦ ούρανοῦ ἥ τὴν ἄμμον τῆς θαλασσής. Οὐ μόνον δέ εἰς τοὺς παλαιοὺς καιροὺς ἐθαυματούργει ἡ Ἁγία, ἀλλὰ καὶ τὴν σήμερον, εἱ τις τὴν ἐπικαλεσθῆ μετὰ πίστεως, τὴν εὑρίσκει ἕτοιμον βοηθὸν εἰς κάθε του ψυχωφελὲς ζήτημα. Αὐτὸ εἶναι τὸ μαρτύριον τῆς ἁγίας Παρασκευῆς εὐλογημένοι χριστιανοί. Οὕτως ἠγωνίσθη μέχρι θανάτου ὑπὲρ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ. Ἀλλὰ καὶ ὁ Χριστὸς τοιουτοτρόπως ἐτίμησεν εἰς τὴν βασιλείαν του τὴν οὐράνιον, καὶ εἰς τοῦτον τὸν αἰσθητὸν κόσμον.
